Noord-Macedonie, Kosovo en Tirana

8 okt

Wanneer we wakker worden regent het pijpenstelen. Na een maand reizen voor het eerst! We slaan het rondje lopen in het pittoreske plaatsje Melnik maar over en zetten koers naar Skopje in Noord-Macedonië.

We worden al opgewacht in het hostel, wat vrijwel uitgestorven lijkt. We lopen door het centrum, waar opvalt dat er veel Arabische invloeden zijn zoals de oude bazaar met koffiehuizen, veel blingbling winkeltjes en moskeeën. Verder zie je hier weinig historische gebouwen, vanwege een aardbeving die in 1963 80% van de stad heeft verwoest. Met internationale hulp zijn er kolossale panden voor teruggezet in de neoklassieke stijl. Daarnaast staat het hele centrum vol met bronzen standbeelden, wat de geschiedenis hier en daar wat verheerlijkt en Skopje aantrekkelijker moet maken als toeristische trekpleister.

De panden en beelden lijken alsof ze honderden jaren oud zijn, maar zijn dus nog niet zo oud. Het doet ons behoorlijk kitsch aan. Wanneer je het nog honderd jaar zou laten staan, zou niemand meer zien of weten dat het geschiedkundig niet meer klopt (kijk naar Wenen), maar in dit geval zijn er een aantal beelden die conflicteren met de geschiedenis van Griekenland. De Noord-Macedoniers (die hun landsnaam ook al moesten veranderen van de Grieken) pikken wat oorlogsverhalen en -helden, waar ze juist in deze regio erg trots op zijn.

Op de heuvel beklimmen we de oude overblijfselen van het vroegere fort Kale waarvandaan we een goed uitzicht over de stad hebben. We nemen plaats in restaurant Soul Kitchen en bestellen een fles lokale Bovin Chardonnay die nog duurder is dan onze kamer (€21)! De glazen wijn worden uitermate zorgvuldig gewalst door de ober. Na het eten schuiven we in het Log Inn hostel aan bij de eigenaar genaamd Login en een Russische gast en borrelen nog wat. Het was een goede keuze om onze koelbox mee te hebben die op 12Volt en elektra kan. Zodoende hebben we genoeg gekoelde drankjes voor iedereen! Login is manager van balkan-artiesten die op grote festivals staan w.o. Lowlands. Dit hostel doet hij er een beetje bij. We krijgen direct een kingsize kamer!


9 okt

Aangezien het behoorlijk slecht weer is, vermaken we ons in een winkelcentrum. We hebben nog contact met Login over een feestje vanavond. Hij adviseert om naar Izlet te gaan. Aan de deur lijkt het net of het een lege kroeg is. We worden eerst geweigerd omdat we geen reservering hebben. Wanneer we aandringen, roept een andere serveerster dat ze nog een statafel heeft. Na controle van de vaccinatie worden we naar de achterkant van het pand geleid waar een soort overdekte kas is. Hier staat een DJ lekker te draaien en de tent staat vol met publiek. Een dansje erbij en het is echt een top avond!


10 okt

Het hostel is uitgestorven en er is ook geen receptionist. Het regent nog steeds en daarom gaan we naar Kosovo! Tegen de verwachting in komen we zonder problemen het land binnen. Onze autoverzekering heeft hier geen dekking, waardoor we bij de grens een verzekering moeten afsluiten. Het blijkt dat de overheid van Kosovo de kosten (voor max een maand) voor haar rekening neemt. Wat een leuk gebaar! Ze willen wel erg graag bij de EU komen! Een enorm goede snelweg leidt ons naar de hoofdstad Pristina. Vanwege het weer nemen we een 5 sterren hotel met Spa. Op het overdekte dakterras met zwembad hebben we een mooi uitzicht over de stad. ‘s Avonds lopen we een rondje door het centrum van de jongste hoofdstad van Europa en het valt op dat er heel veel hippe barretjes zijn. Eindelijk kunnen we weer eens met Euro’s betalen!


11 okt

Het weer is redelijk opgeklaard en we willen nog een aantal bezienswaardigheden/musea aandoen. We beginnen met het beeld van Bill Clinton en de Bill Klinton boulevard (ja ze schrijven de straat echt met een ‘k’). Bill heeft een belangrijke rol gespeeld in de beëindiging van de oorlog om Kosovo in 1999. En vervolgens door naar een bibliotheek waarbij de architectuur lijkt op een gevangenis. Hier werden in het verleden vluchtelingen opgevangen en het is in gebruik geweest als command and control centrum in de oorlog. Onze conclusie is dat het erg lelijk is, maar het is wel een tekenende landmark van de stad. Door de hele stad zien we overigens erg veel imposante graffiti getekend op de muren. We lopen naar de oude bazaar waar o.a. sigaretten vanuit de kofferbakken van auto’s verkocht worden. Dat is geen overbodige luxe, want bijna iedereen rookt hier (heel Oost Europa trouwens), soms zelfs binnen in restaurants. Bizar hoe dit in NL is veranderd…
We rijden het centrum uit en bezoeken de Gracanica monastery uit de 14e eeuw. Het is enorm donker en de medewerker die ons te woord staat doet de lichten pas aan nadat we een donatie doen. Emile staat al buiten, maar ineens begint de man een relaas van 10 minuten over alle fresco’s die hier getekend zijn. Hij vertelt ons dat ze mooier zijn dan die in de Sixtijnse kapel van Michelangelo, de verhalen die uitgebeeld staan en over de geschiedenis van de kerk. Dat had hij 5 min eerder ook wel mogen doen….De meeste beschilderingen zijn prachtig behouden. Onze volgende stop is een berenopvang. Op de parkeerplaats staat een enorm vermagerde hond die we gelijk al ons eten geven dat we bij ons hebben. In de opvang zitten 20 beren die zijn gered uit kleine kooien die met name bij restaurants in Albanië werden gehouden als publiekstrekker. Ze waren enorm getraumatiseerd en kunnen ook nooit meer in het wild overleven. De opvang is 16 hectare en ziet er enorm professioneel uit. Iedere beer heeft een enorme oppervlakte met zijn eigen zwembad en de jongere beren zien we met speeltjes.
In het restaurant nemen we nog brood mee voor de hond, die we later langs de weg zien lopen. Werd hij maar net zo goed verzorgd als de beren… helaas zien we veel zwerfhondjes hier, die we niet allemaal kunnen helpen…

We rijden naar Prizren waar we inchecken in het City Hotel. Prizren is de tweede stad van Kosovo en staat bekend om zijn gezellige centrum met pittoreske oude brug en aangezicht. Uiteraard wordt eea ook weer bewaakt door een fort op een berg. We gaan een hapje eten in het centrum en zien meteen waar het hier om draait: het centrumpje ziet er ook bij het avondlicht schitterend uit. We snappen dat we hier erg veel mensen foto’s zien nemen op dezelfde plek. We doen lekker mee.


12 okt

We beklimmen het fort en lopen langs de grote moskee die het plaatje van het centrum compleet maakt. Helaas kunnen we niet naar binnen, omdat het gesloten is.

We gaan het mooie weer achterna; dus op naar Tirana in Albanië. Bij de grens staan we tussen de bier drinkende voetbalsupporters die de wedstrijd tussen Albanië en Polen gaan bijwonen. Met vlaggen op het dak is het een gezellige chaos. We rijden over mooie nieuwe snelwegen door adembenemende gebieden. Veel mooie bergen en meren! We hadden al gehoord dat Albanië enorm mooie natuur heeft, maar dit overtreft de andere landen!

Het verkeer in Tirana is een chaos! Iedereen doet maar wat en het doet ons denken aan Azië. Niemand gebruikt een richtingaanwijzer, behalve wanneer ze plotseling op de weg besluiten te parkeren. Voorrangsregels en wegmarkeringen lijken gewoon
niet te bestaan en iedereen stuurt maar gewoon waar hij heen wil. Langzaam maar zeker komen we op de plaats van onze bestemming…. We logeren in een boutique hotelletje in het midden van het centrum met een mooie koffietent eronder. Onze auto staat voor 2 andere auto’s geparkeerd en we moeten daarom de sleutel afgeven. Niet heel relaxt aangezien ze niet kunnen rijden…
Er hangt een leuke vibe in dit centrum; en veel kunst op gebouwen. We drinken wat in een rooftop bar met geweldig uitzicht over de bergen en de stad. Vervolgens naar de buurt waar veel restaurants en barretjes zitten en eten bij Otium, een Frans restaurant wat een topper is. Het is een verademing dat veel mensen hier goed Engels spreken!
Die avond kijken we vanwege gebrek aan goede wifi de voetbalwedstrijd waar Albanië helaas verliest van Polen.


13 okt

We ontbijten in de koffietent beneden waar echt iedereen zit te roken. Vervolgens doen we de free walking tour (de gids krijgt betaald obv fooi). Onze gids Gazi vertelt veel over de tijd dat Albanië op slot zat door het communisme. 30 jaar geleden ging het open en als kind kwam hij toen pas voor het eerst in aanraking met bananen en kauwgom. Die kauwgom deelden ze dan met vijf andere kinderen (om de beurt) en de laatste recyclede hem dan door het in een bakje water te leggen en de volgende dagen weer te gebruiken. In die tijd was het verboden om een religie aan te hangen, omdat dit voor verdeeldheid in de samenleving zou zorgen. Men richtte zich op de eigen Albanese cultuur. Momenteel is dit nog steeds zichtbaar in de samenleving; iedereen leeft respectvol naast elkaar en tussen verschillende religie’s zijn geen spanningen. Mooi voorbeeld voor de rest van de wereld… Na de tour bezoeken we de House of leaves; een museum gericht op de geheime bewaking tijdens het communisme. Dit huis is het daadwerkelijke centrum waar alle lijnen van de geheime dienst tijdens het communisme bijeen kwamen. Het huis staat midden in de hoofdstad, had oorspronkelijk geen deuren en was helemaal begroeid met klimop (vandaar de naam). in het huis wordt verteld hoe de geheime dienst te werk ging en zien we veel afluisterapparatuur uit de jaren tachtig. Het is een monument voor alle mensen die gemarteld en omgekomen zijn door het regime.


14 okt

We bezoeken het BunkArt museum wat gevestigd is in een grote bunker buiten het centrum. De bunker is 5 verdiepingen diep en nog vrijwel intact doordat hij nog relatief jong is (gebouwd tussen 1981-1986). Het brengt ons terug naar de communistische tijd van het land. Vanuit deze bunker zou Albanie moeten worden geregeerd in geval van oorlog. Het hele ondergrondse complex is 1000m2 groot en bestand tegen een nucleaire aanval. Door heel Albanië zijn er 173.000(!) betonnen mini-bunkertjes gebouwd waarvan het merendeel geschikt is om met 1 of 2 soldaten te gebruiken. Het zijn over het algemeen kleine betonnen halve bollen die boven de grond uitsteken. Het is te duur om ze allemaal weg te halen, dus zie je ze nu overal door het landschap en langs de wegen liggen.


Naast de bunker is een cabinelift die ons in 20 minuten de Dajti berg op brengt. Het laatste stuk waait het zo hard dat onze cabine enorm begint te schommelen. De cabinelift is gemaakt door een Oostenrijks bedrijf, waardoor we ons iets veiliger voelen…We lunchen met een geweldig uitzicht over Tirana en kunnen zelfs onze volgende bestemming, de kustplaats Durres, al zien.